Rozwijamy program Czyste Powietrze. Wprowadzamy korzystne zmiany

Od 20 lipca 2026 r. wprowadzamy pakiet korzystnych zmian w programie Czyste Powietrze. Oznacza to łatwiejszy dostęp do dotacji dla większej grupy osób. Niezmienna pozostaje dbałość o bezpieczeństwo beneficjentów programu i wysoką jakość realizowanych inwestycji.

  • Nowe zasady obowiązują dla wniosków o dofinansowanie składanych od 20 lipca 2026 r.
  • Zmiany są efektem konsultacji społecznych, w których uwagi i propozycje zmian zgłosili m.in. właściciele domów, gminy, operatorzy, wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej oraz przedstawiciele branży wykonawców. 

Najważniejsze zmiany dotyczą:

  • zasad własności,
  • wysokości dotacji,
  • okresu realizacji prac objętych zaliczką,
  • łatwiejszego pozyskania dokumentacji,
  • urządzeń grzewczych w zakresie ogrzewania elektrycznego.

Łatwiejszy dostęp do programu

Rozszerzono katalog wyjątków od zasady posiadania nieruchomości przez co najmniej trzy lata. Wyjątek obejmie także właścicieli i współwłaścicieli nieruchomości nabytej w drodze zasiedzenia. Pozostaje jak dotychczas wyjątek nabycia nieruchomości w drodze spadku.

Zasada posiadania nieruchomości przez co najmniej rok dotyczy osób, które posiadają minimum 50% udziałów w nieruchomości i nabyły ją:

  • w drodze zakupu, np. z rynku wtórnego
  • od rodziców, dziadków lub innych wstępnych w drodze darowizny lub umowy o dożywocie.

Doprecyzowano również zasady dotyczące lokali powstałych w wyniku podziału lub połączenia.

Tak jak dotychczas, dofinansowanie można otrzymać tylko na jedną nieruchomość.

Wyższe dotacje na termomodernizację

Maksymalne stawki dotacji na wybrane prace termomodernizacyjne wzrosły o 10%. Dotyczą ocieplenia ścian i innych przegród budowlanych oraz wymiany okien, drzwi zewnętrznych i bram garażowych.

Dłuższy czas na zakończenie inwestycji

Beneficjenci korzystający z prefinansowania zyskali więcej czasu na realizację prac objętych zaliczką  - 180 dni (przed zmianą 120). Z wydłużonego terminu mogą skorzystać także osoby, które podpisały już umowę w naborze prowadzonym od 31 marca 2025 r. W tym celu trzeba zmienić umowę. Dodatkowo, tak jak dotychczas, mają kolejne 30 dni na wniosek o płatność rozliczający zaliczkę.

Prostsze potwierdzanie wykonania inwestycji

Od 20 lipca więcej specjalistów może potwierdzać dokumenty techniczne, co ułatwi kompletowanie dokumentów niezbędnych do otrzymania dotacji i przyspieszy rozliczanie inwestycji.

Dokumenty potwierdzające:

  • trwałe odłączenie starego źródła ciepła,
  • dostosowanie przewodów kominowych,

mogą wystawiać nie tylko mistrzowie kominiarscy, lecz także osoby z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi.

Ułatwienie w składaniu wniosków

Korzystający z pomocy operatorów wnioskodawcy mogą teraz sami przygotować robocze wersje wniosków w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie (GWD).

Bardziej efektywne źródła ciepła i lista ZUM

Doprecyzowano zasady korzystania z Listy ZUM. Jeżeli urządzenie zostało zawieszone lub usunięte z listy ZUM przed wystawieniem faktury (końcowej), jest kwalifikowane do dofinansowania, o ile było na liście ZUM w dniu wystawienia faktury zaliczkowej na zakup/montaż tego urządzenia, a do rozliczenia przedstawiona zostanie faktura (końcowa) na to urządzenie.

Od 2027 r. program będzie wspierał wyłącznie najbardziej efektywne energetycznie źródła ciepła. Program nie będzie już wspierał ogrzewania elektrycznego innego niż pompy ciepła. Oznacza to, że dofinansowanie nie obejmie np. mat grzewczych, kotłów elektrycznych, grzejników elektrycznych.

Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania: Q&A – link do uzupełnienia

Fundamenty reformy programu bez zmian

Reforma programu, obowiązująca od 31 marca 2025 r., uporządkowała zasady wsparcia i wprowadziła rozwiązania zwiększające bezpieczeństwo beneficjentów.

Nadal obowiązują:

  • audyt energetyczny,
  • świadectwo charakterystyki energetycznej,
  • system operatorów,
  • limity kosztów kwalifikowanych,
  • zasada „jeden beneficjent – jeden budynek”,
  • brak dotacji do kotłów gazowych,
  • dotychczasowe poziomy dofinansowania i kryteria dochodowe.

Program Czyste Powietrze będzie nadal rozwijany przez NFOŚiGW, aby skuteczniej wspierać termomodernizację domów i poprawę jakości powietrza.

 

 

Czasowe zawieszenie wybranych kotłów na pellet na Liście ZUM 

Ministerstwo Klimatu i Środowiska informuje, że w związku z podejrzeniami naruszeń, dotyczącymi braku zgodności z wymogami regulaminu programu Czyste Powietrze, czasowo zawieszono wybrane kotły na pellet znajdujące się na Liście Zielonych Urządzeń i Materiałów (lista ZUM).  

Decyzja o czasowym zawieszeniu została podjęta przez Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy (IOŚ-PIB) we współpracy z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, na podstawie publicznie zgłaszanych podejrzeń, że wybrane kotły na pellet mogą umożliwiać instalację niedozwolonego elementu jakim jest ruszt awaryjny. Stanowi to naruszenie zasad programu Czyste Powietrze oraz regulaminu listy ZUM. Zawieszenie dotyczy 31 pozycji na liście ZUM na 2561 kotłów, na których możliwe jest otrzymanie dofinansowania z NFOŚiGW. 

Producenci mają możliwość złożenia uzupełnionej dokumentacji oraz przedstawienia dodatkowych wyjaśnień w celu przywrócenia urządzeń na listę. Proces ten odbywa się zgodnie z zasadami transparentności i równego traktowania wszystkich podmiotów.  

Lista ZUM jest kluczowym narzędziem wspierającym realizację programu Czyste Powietrze i będzie na bieżąco aktualizowana w oparciu o wyniki weryfikacji technicznej i środowiskowej. 

Zmiany regulaminu listy ZUM wprowadzone od 29 kwietnia 2025 r. wprowadziły obowiązek pisemnego oświadczenia producenta, że kocioł nie ma możliwości montażu rusztu awaryjnego. 

Spalanie nieprzeznaczonych paliw w kotle na pellet przy użyciu rusztu awaryjnego, zmienia parametry procesu, powodując wysokie emisje pyłów i zanieczyszczeń, co niweczy cele ekologiczne programu. Dodatkowo takie rozwiązanie wprowadza konsumentów w błąd, gdyż kotły sprzedawane jako ekologiczne mogą w rzeczywistości działać jak tradycyjne „kopciuchy”, co jest niezgodne z ideą transformacji energetycznej. 

W ramach najbliższej aktualizacji regulaminu listy ZUM wprowadzone zostaną również dodatkowe mechanizmy zabezpieczające przed wpisywaniem urządzeń, które nie spełniają wymogów programu Czyste Powietrze. Brak możliwości instalacji rusztu awaryjnego będzie musiał być potwierdzony przez niezależne laboratorium akredytowane do badań kotłów. Natomiast w przypadku poświadczenia nieprawdziwych informacji przez producenta urządzenia wpisywanego na listę ZUM, wszystkie urządzenia tego producenta będą podlegały wykluczeniu z listy na okres co najmniej 2 lat. 

 

W dniu 31 marca 2025 r. ruszył nabór wniosków w nowej odsłonie programu Czyste Powietrze. Zmiany w regulaminie mają na celu pomoc osobom najbardziej zagrożonym ubóstwem energetycznym, jak również zastosowanie przejrzystych zasad dofinansowań. Program został dodatkowo zasilony 10 mld zł bezzwrotnych dotacji ze środków Funduszu Modernizacyjnego.

Najważniejsze zmiany w programie:

  • Obowiązkowe potwierdzenie standardu energetycznego budynku mieszkalnego przed i po inwestycji (świadectwo charakterystyki energetycznej),
  • Dostosowanie poziomu dofinansowania do dochodów i efektywności energetycznej budynku,
  • Ogólnopolski  system operatorów – bezpłatne wsparcie dla beneficjentów najwyższego i podwyższonego poziomu dofinansowania.
  • Racjonalizacja wydatków – określone maksymalne kwoty dotacji na poszczególne elementy inwestycji,
  • Prefinansowanie inwestycji na nowych zasadach – dostępne jedynie za pośrednictwem operatorów,
  • Lista zielonych urządzeń i materiałów (lista ZUM) jako obowiązkowe kryterium wyboru pomp ciepła i kotłów.

Dla kogo?

Nowa odsłona programu skierowana jest do właścicieli lub współwłaścicieli budynków  jednorodzinnych oraz wyodrębnionych lokali mieszkalnych z księgą wieczystą. Warunkiem uczestnictwa jest posiadanie nieruchomości przez co najmniej 3 lata przed złożeniem wniosku (z wyjątkiem spadków). Każdy budynek lub lokal może otrzymać dofinansowanie tylko raz.

Poziomy dofinansowania

  • Najwyższy poziom – do 100% kosztów kwalifikowanych netto dla gospodarstw o dochodzie do 1 300 zł na osobę (wielorodzinne) lub 1 800 zł (jednoosobowe).
  • Podwyższony poziom – do 70% kosztów kwalifikowanych netto dla gospodarstw o dochodzie do 2 250 zł na osobę lub 3 150 zł (jednoosobowe).
  • Podstawowy poziom – do 40% kosztów kwalifikowanych netto dla osób z dochodem rocznym do 135 000 zł.

(Uwaga! W programie Czyste Powietrze Vat nie jest kosztem kwalifikowanym. Stanowi więc koszt własny Właściciela nieruchomości).

Obowiązkowa weryfikacja efektywności energetycznej

Program wprowadza obowiązkowe potwierdzenie standardu energetycznego budynku:

  • Przed inwestycją – audyt energetyczny określający stan budynku i zakres niezbędnych prac do wykonania.
  • Po inwestycji – świadectwo charakterystyki energetycznej potwierdzające oszczędność energii.

Na opracowanie audytu oraz świadectwa, Właściciel nieruchomości może uzyskać dofinansowanie do 1 600 zł. Wielkość zwrotu będzie uzależniona od  przyznanego poziomu dotacji.

Racjonalizacja wydatków

Nowa odsłona Czystego Powietrza wprowadza limity dotacji na m2 wykonanego ocieplenia oraz ogranicza finansowanie prac towarzyszących.

Okres przejściowy

Od uruchomienia nowego naboru, czyli od 31.03.2025 r., przez 4 miesiące można uzyskać dotację na koszty kwalifikowane poniesione od 28.05.2024r., przy czym wnioski te muszą być zgodne z nowym programem.

 

Gminny Punkt konsultacyjno-informacyjny Programu Czyste Powietrze 

W Urzędzie Gminy w Jedlińsku przy ul. Wareckiej 19, pokój nr 4, czynny w godzinach pracy lub pod nr tel. 48 32 13 098.

 

Tylko gminy i WFOŚiGW są operatorami programu Czyste Powietrze!

Program Czyste Powietrze to dla mieszkańców szansa na poprawę efektywności energetycznej domów oraz wymianę nieefektywnych źródeł ciepła. Niestety, to także pole działania dla nieuczciwych firm, które nadużywają zaufania beneficjentów, oferując „darmowe” doradztwo, wyłudzając pełnomocnictwa i narzucając zawyżone ceny usług oraz urządzeń. Działania te często odbywają się z nieuprawnionym użyciem logotypów programu i instytucji publicznych, co wprowadza mieszkańców w błąd.

Przypominamy, że jedynymi oficjalnymi operatorami programu Czyste Powietrze są gminy oraz wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej (WFOŚiGW).

Prywatne firmy i osoby nie mają prawa przedstawiać się jako partnerzy ani posługiwać się logotypami programu Czyste Powietrze, Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) i Ministerstwa Klimatu i Środowiska (MKiŚ).

Gmina, jako kluczowy partner programu, powinna reagować na przypadki podszywania się pod instytucje publiczne, a także informować mieszkańców o ryzykach związanych z wyborem wykonawców, którzy namawiają do podpisywania umów w ramach programu Czyste Powietrze.

Apelujemy o ostrożność wobec podmiotów, które powołują się na współpracę z NFOŚiGW czy MKiŚ. Zalecamy również, aby wszystkie spotkania związane z programem organizowane na terenie gminy były uprzednio weryfikowane pod kątem wiarygodności organizatora oraz prezentowanych treści. Pomieszczenia powinny być udostępniane wyłącznie firmom sprawdzonym, a wszelkie wątpliwości powinny być zgłaszane do NFOŚiGW i WFOŚiGW.

Tylko aktywna postawa gminy pozwoli skutecznie chronić mieszkańców przed nadużyciami i wspierać wiarygodność programu.

Informacje o programie CZYSTE POWIETRZE: